ಕುನೋ ಚೀತಾಗಳಿಗೆ 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 110 ಬಾರಿ ಮದ್ದು ನೀಡಿ ಮಲಗಿಸಿದ ಅಚ್ಚರಿ ಮಾಹಿತಿ! ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ ಆತಂಕವೇನು?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಯೋಜನೆ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ ದೇಶದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಚೀತಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದ ಬಳಿಕ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವ ಕನಸು 2022ರಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಹೊಸ ಚೀತಾ ಮರಿಗಳ ಜನನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ, ಈಗ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವ ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತವದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳಿಗೆ 110 ಬಾರಿ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ (ಮದ್ದು ನೀಡಿ ಮಲಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 110 ಬಾರಿ ಮದ್ದು ನೀಡಿ ಮಲಗಿಸಿದ ವರದಿ

2024ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 110 ಬಾರಿ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದ ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ತಲುಪಿರುವುದು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ (PCCF) ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಾರ್ಡನ್ ವಿ.ಎನ್. ಅಂಬಾಡೆ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಚರ್ಚೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು, ವೈದ್ಯರು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಲಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಾಗ, ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವೇ? ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಚೀತಾಗಳಿಗೆ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಯಾಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ?

ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಲು, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಮದ್ದು ನೀಡಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮಲಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು “Chemical Immobilisation” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಅಗತ್ಯವೂ ಇತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮದ್ದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಬಳಸುವ ಮುನ್ನ ಹಾಗೂ ಬಳಿಕ ಚೀತಾಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ವಾದ.

ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆತಂಕ

ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಳಿದ್ದರೂ, ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಹೋರಾಟಗಾರ ಅಜಯ್ ದುಬೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಚೀತಾಗಳ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೋಗ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪದೇಪದೇ ಮದ್ದು ನೀಡಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮಲಗಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮದ್ದಿನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಎರಡರ ಮೇಲೂ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

“ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಮದ್ದಿನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ!

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೀತಾಗಳು ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗುವ ದೈಹಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಪಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುನೋದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಾವು ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆದಿದ್ದು, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವ ವಿಷಯವಾದರೂ, “ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಹೇಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ 2022ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ 8 ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಐದು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೂರು ಗಂಡು ಚೀತಾಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.

ನಂತರ, 2023ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು 12 ಚೀತಾಗಳನ್ನು ತರಲಾಯಿತು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವುದಾಗಿದೆ.

ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಚೀತಾಗಳಿವೆ?

2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 57 ಚೀತಾಗಳು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿನ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿವೆ.

ಹೊಸ ಮರಿಗಳ ಜನನದಿಂದ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯ ಹಿಂದೆ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಒಂದು ಕಡೆ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಸಂತೋಷದ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಪದೇಪದೇ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಬಳಕೆ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ವರದಿ ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ.

• ಚೀತಾಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಇದರಿಂದ ಅಪಾಯವಿದೆಯೇ?
• ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದೇ?
• ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಬೇಕೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಭಾರತದ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯೋಜನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕು. ಕುನೋ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಬಳಕೆ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಚಾರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತಂದಿರುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾದರೂ, ಅವುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಯೂ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿಯೂ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲ. ಇದು ದೇಶದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಕರೆತರುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಭಾರಿ ಮಟ್ಟದ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಸವಾಲುಗಳು ಸಹಜ. ಹೊಸ ಪರಿಸರ, ವಿಭಿನ್ನ ಹವಾಮಾನ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಚೀತಾಗಳಿಗೆ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಚೀತಾಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ಚಲನವಲನದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಚೀತಾಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪದೇಪದೇ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ (Stress) ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಚೀತಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಅವುಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಲನವಲನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದರೆ, ಬೇಟೆ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು.

ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಬಳಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಪದೇಪದೇ ಮದ್ದಿನ ಬಳಕೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಏನು?

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಕೇವಲ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರಬೇಕು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇದೀಗ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಚೀತಾಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುರಿತು ನಿಯಮಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ ಜನರಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ: ಯಶಸ್ಸಾ ಅಥವಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಘಂಟೆಯಾ?

ಒಂದು ಕಡೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 57ಕ್ಕೆ ಏರಿರುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸೂಚಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ 110 ಬಾರಿ ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಸರ್ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು ಬಂದಿರುವ ವರದಿ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವೇ? ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯೇ? ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರ ಅಧ್ಯಯನ, ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಹಾಗೂ ಚೀತಾಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ — ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಯೋಜನೆ ಈಗ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.